Captise%2C%20je%20kennis%20van%20de%20zorg
Captise%2C%20je%20kennis%20van%20de%20zorg
Captise%2C%20je%20kennis%20van%20de%20zorg
Captise%2C%20je%20kennis%20van%20de%20zorg

Nieuws

Specialisten ouderengeneeskunde in de eerstelijn

  • 3 juni 2015
  • Weergaves: 2405
  • 0 Reactie

Lees meer in: Nieuws Zorg Algemeen
Specialisten ouderengeneeskunde in de eerstelijn

Het zorglandschap verandert: ook kwetsbare ouderen blijven langer thuis wonen. Dit vraagt nogal wat van bijvoorbeeld de huisarts, de wijkverpleegkundige of het wijkteam. De specialist ouderengeneeskunde, die nu vooral in het verpleeghuis werkzaam is, kan een belangrijke rol gaan vervullen door meer buiten de muren van het verpleeghuis te gaan werken en ondersteuning te bieden aan cliënten die thuis wonen. De huisarts kan de specialist ouderengeneeskunde inschakelen voor een consult of een bezoek aan een cliënt. Daarbij wordt tijdelijke ondersteuning van een cliënt steeds belangrijker. Om cliënten zo lang mogelijk thuis te laten wonen, is het van belang om een goed steunsysteem te hebben: tijdelijke opnames van cliënten zullen vaker voorkomen. Een vloeiende samenwerking tussen de specialist ouderengeneeskunde, huisarts en ziekenhuis is daarbij onontbeerlijk.

Interview met specialisten ouderengeneeskunde Guendolen Lantinga en Cora Ritmeijer

Feit is dat in een wijk steeds meer ouderen op een privé-adres wonen dan voorheen. Waarschijnlijk is dat ze op enig moment te maken krijgen met cognitieve en andere ouderdomsziekten. Oplossing is dat ze in verband hiermee contact hebben met professionals van uiteenlopende vakgebieden die hen eventueel aan huis bezoeken. En de wijkverpleegkundige? Die kan van grote betekenis zijn, aldus twee specialisten ouderengeneeskunde.

Omdat ook de gezondheid van zelfstandige ouderen achteruit gaat, oefenen specialisten ouderengeneeskunde hun beroep steeds vaker uit buiten de muren van het verpleeghuis. Net als huisartsen gaan ze op pad. Ook Guendolen Lantinga en Cora Ritmeijer vertoeven vaak in de wijk. Zij zijn in dienst bij IJsselheem, thuis in zorg en wonen. Vier jaar geleden knoopten zij de eerste contacten met huisartsen aan in de regio Zwolle, en inmiddels is er sprake van goede samenwerking. Bespraken de specialisten aanvankelijk vooral vastomlijnde cases, inmiddels komen ook ouderen met vage klachten ter sprake. “Ik heb soms het idee dat ik een coach ben”, vertelt Lantinga. “Een vraagbaak waarbij de huisarts checkt of hij niets over het hoofd heeft gezien.”

De goede samenwerking is ook anderszins onontbeerlijk: “De huisarts is degene die patiënten naar ons verwijst.”

Zo laag mogelijk inzetten
Inmiddels doen beide specialisten ouderengeneeskunde voor IJsselheem gemiddeld per week zo’n zes consulten buiten de deur. In de meeste gevallen vinden die plaats bij ouderen thuis. Maar de specialisten ouderengeneeskunde zien ook cliënten op afspraak bij twee huisartsenpraktijken.  Daarnaast maken zij bij twee huisartsenpraktijken deel uit van een multidisciplinair overleg (mdo). “Daar zitten we aan tafel met de wijkverpleegkundige en de huisarts, om patiënten te bespreken, die we niet per se in levenden lijve hebben ontmoet.”
Cora Ritmeijer werkt ook mee aan diverse pilots in de stad. Zoals die bij de Geert Groote Huisartsengroepspraktijk. Daar zijn alle tachtig-plussers in de wijk gescreend, en komen ook wijkverpleegkundigen en praktijkondersteuners regelmatig mensen met problemen op het spoor. Die worden vervolgens doorgespeeld aan de specialist.

In een andere proefsituatie, het Kernteam genaamd, komen signalen laagdrempelig vanuit de wijk binnen. Van dit team maken de wijkverpleegkundige, praktijkondersteuner ouderen, maatschappelijk werkende en wmo-consulent deel uit. Zij pakken de signalen op en kijken of ze een oplossing kunnen vinden in de eigen omgeving of op welzijnsterrein. Als er complexere of medisch getinte problemen spelen, worden de patiënten in een mdo op de huisartsenpraktijk besproken. In dat gremium zitten naast de kernleden ook de praktijkondersteuner GGZ, de apotheker en de specialist ouderengeneeskunde. Bij zo’n meeting, die maandelijks plaatsvindt, passeren zo’n zeven personen de revue. “Heel verfrissend bij de pilots is dat we zo laag mogelijk inzetten”, merkt Ritmeijer op. “Wij waren vanuit ons metier gewend om voor een medische of paramedische weg te kiezen. Maar een huisarts ziet vaak mensen met klachten waarbij eenzaamheid misschien wel het onderliggende probleem is. Dat nemen we dan mee als aandachtspunt.”

Hun eigen leven leiden
Het buiten de muren van de zorginstelling werken, biedt de specialisten volop nieuwe inzichten. Lantinga: “Dan realiseer ik me: wat ligt de zorg in het verpleeghuis hoog! We zijn daar bezig met de perfectie en denken vaak nog dat we tekort schieten. Een huisarts heeft meer afstand en laat mensen hun eigen leven leiden. Als iemand bijvoorbeeld niet zo vaak doucht is dat geen probleem.” Maar een huisarts mist soms wel signalen, bijvoorbeeld dat iemand dementeert. Omdat hij een patiënt jaren kent, wijt hij bepaald gedrag soms aan de eigenaardigheden van die persoon. “Maar wij herkennen die signalen sneller. En kennen vervolgens ook mogelijkheden die zij niet bedenken.”

De specialist opereert buitenshuis vooral als coördinator. Lantinga geeft het voorbeeld van iemand die is gevallen. “Dan praat ik een ergotherapeut bij over die patiënt, en vraag hem om een bezoek af te leggen en te rapporteren aan de fysiotherapeut en mij. Samen beslissen we daarna wat de volgende stap is.” “Wij werken methodisch, een huisarts is meer ad hoc aan de slag”, analyseert Ritmeijer.

Oog voor welzijn
Beide specialisten denken dat wijkverpleegkundigen een belangrijke factor kunnen zijn bij het werken in de buurt. Daarbij vervullen ze een overstijgende rol. Ze kunnen problemen bij mensen signaleren, het overzicht bewaren en –heel belangrijk- hebben oog voor welzijn.Ritmeijer: “Ze hebben zicht op het totale functioneren van een persoon.”
Iedere huisartsenpraktijk in Zwolle dient in de nabije toekomst een vaste wijkverpleegkundige te krijgen. In de rol van spreekbuis van de patiënt geeft dat de huisarts meer lucht. “Bij de Geert Groote huisartsenpraktijk zie ik hoe dat gaat”, vertelt Ritmeijer. “Daar kennen huisartsen en wijkverpleegkundige elkaar goed, en daardoor schakelen ze snel.”

En IJsselheem heeft een tak thuiszorg in haar gelederen, waar deze beroepsgroep inmiddels ook aan is gekoppeld. Vorig jaar werd de eerste wijkverpleegkundige aangenomen en onlangs zijn twee nieuwe collega’s begonnen. Een goede zaak, aldus de specialisten. Zij ervaren dat de langst zittende wijkverpleegkundige het werk naadloos oppakt. “Ons contact is heel laagdrempelig. Als een huisarts mij inschakelt, dan bel ik haar meteen. Zij wordt bij alles betrokken. Wij zullen nu ook vaker vanuit die kant verzoeken krijgen”, vermoedt Ritmeijer.
Als de specialisten de kans krijgen, maken ze graag gebruik van de diensten van wijkverpleegkundigen. Als deze professionals een patiënt al via de thuiszorg kennen, steken de specialisten voorafgaand aan een huisbezoek hun licht op bij deze collega. Zo vervullen wijkverpleegkundigen van Icare in Zwolle momenteel de rol van zorgbegeleider. Zij zijn het aanspreekpunt als Lantinga en Ritmeijer bij een zelfstandig wonende oudere dementie vaststellen. “In dat geval vervullen wij de rol van consulent. We geven advies en nemen vervolgens weer afstand”, formuleert Lantinga.

Eerder op het spoor
Allerlei ideeën borrelen op als hen wordt gevraagd hoe de samenwerking in de zorgketen beter kan. “Het zou mooi zijn als de wijkverpleegkundige ons om advies kan vragen, zonder tussenkomst van de huisarts”, suggereert Ritmeijer. Wellicht zouden ze dan patiënten eerder op het spoor komen. “Momenteel schrik ik wel eens omdat we pas in een heel laat stadium worden ingeschakeld!” Lantinga knikt instemmend.

Zij heeft nog een suggestie. Wijkverpleegkundigen zouden bij opname van een patiënt kunnen zorgen voor een goede overdracht! En ook na ontslag uit het verpleeghuis vanwege geriatrische revalidatie bijvoorbeeld. Vaak vallen patiënten dan in een gat. “Weliswaar is er een keurige brief uitgegaan naar de huisarts in verband met benodigde fysiotherapie en periodiek bloedonderzoek, maar in de praktijk gebeurt dit niet altijd. De wijkverpleegkundige zou kunnen zorgdragen voor een zachte landing.” Ook zouden de specialisten heel graag willen weten welke wijkverpleegkundigen in Zwolle actief zijn. Daar hebben ze in sommige wijken geen idee van.

Ritmeijer breekt tot slot een lans voor onafhankelijke wijkverpleegkundigen. Professionals die verder kijken dan de eigen organisatie. “Icare doet dat overigens al.”

Beter af
De huidige ontwikkelingen zorgen ervoor dat ouderen thuis op den duur steeds beter af zijn. Maar de wijkverpleegkundige zal op korte termijn voor veel problemen zeker niet de oplossing zijn. Lantinga vreest dat het wel even duurt voordat er voldoende professionals zijn die stevig genoeg in hun schoenen staan om dit werk goed te doen. “Je trekt niet zo maar een blik wijkverpleegkundigen open.”

Wat vinden Verenso, drs. Lauri P.M. Faas-Vlek en NPCF, Corine Zijderveld, van de rollen en verantwoordelijkheden van de huisarts, wijkverpleging en specialist ouderengeneeskunde in de eerstelijnszorg voor kwetsbare ouderen in een thuissituatie?

Faas: “Een toenemend aantal kwetsbare ouderen met een complexe zorgvraag woont zelfstandig thuis of in een kleinschalige woonvorm. Om deze patiëntengroep de juiste medische zorg te kunnen bieden, is samenwerking tussen huisartsen en specialisten ouderengeneeskunde essentieel. De medische zorg voor kwetsbare ouderen in de thuissituatie wordt primair geleverd door huisartsen. Specialisten ouderengeneeskunde ondersteunen huisartsen en daarmee ook de wijkverpleegkundigen bij deze zorg en kunnen worden ingezet voor consultatie en medebehandeling. Indien de zorgvraag van de oudere zich grotendeels op het deskundigheidsgebied van de specialist ouderengeneeskunde bevindt, neemt de specialist ouderengeneeskunde het hoofdbehandelaarschap van de huisarts over.

In 2014 hebben de Landelijke Huisartsen Vereniging en Verenso een convenant ondertekend met als doel samenhangende medische zorg voor ouderen in de thuissituatie te realiseren. In het convenant is het zorgaanbod van de specialist ouderengeneeskunde voor de thuiswonende ouderen vastgesteld. Daarbij vinden wij  het van groot belang dat op regionaal niveau overeenkomsten worden opgesteld over de samenwerking tussen specialisten ouderengeneeskunde en huisartsen (‘cure’) enerzijds en verantwoordelijken voor de zorg (‘care’) anderzijds.

Randvoorwaarde
Specialisten ouderengeneeskunde en huisartsen zien mogelijkheden om samen goede zorg te leveren aan kwetsbare mensen met complexe problematiek die thuis blijven wonen. Zij zien elkaars meerwaarde steeds meer en weten elkaar steeds beter te vinden. Slechts een voorwaarde staat deze samenwerking op grote schaal door het hele land heen in de weg. Net als voor de huisarts moet er ook een zelfstandige betaaltitel voor de specialist ouderengeneeskunde in de Zorgverzekeringswet gerealiseerd worden. Die is er, in tegenstelling tot wat men denkt, nog niet. Op deze manier kan de samenwerking tussen huisartsen en specialisten ouderengeneeskunde goed vormgegeven worden.

Wat heeft de patiënt nodig?
De specialist ouderengeneeskunde helpt de huisarts om het probleem van de patiënt in kaart te krijgen in relatie tot het leefsysteem van de patiënt. Hoe de patiënt aankijkt tegen zijn kwaliteit van leven is hierbij een belangrijk onderdeel. Hij weet hoe de vraag achter de vraag op tafel te krijgen en zorgt ervoor dat de problemen van de patiënt verminderen door (medische) interventie en inzet van andere professionals waardoor de patiënt zich beter kan redden in het dagelijks leven. Kwetsbare ouderen met complexe problematiek hebben te maken met meerdere aandoeningen, door elkaar heen lopende symptomen en veelal polyfarmacie. Welke aandoening is voor de patiënt het meest ingrijpend en heeft prioriteit om mee aan de slag te gaan? De specialist ouderengeneeskunde heeft veel inzicht in het beloop van ziektes en hoe verschillende ziektes op elkaar inwerken. Daardoor kan hij proactief met de patiënt het gesprek aangaan over de toekomst en zijn wensen ten aanzien van (niet meer) behandelen of prioriteit geven aan comfort en kwaliteit van leven in de laatste levensfase (advance care planning).

Hoe langer kwetsbare ouderen in de eigen woonomgeving blijven wonen hoe vaker de huisarts, wijkverpleegkundige en specialist ouderengeneeskunde te maken zullen krijgen met incidenten in de thuissituatie. Dan kan de situatie ontstaan dat het ‘thuis even niet meer lukt’. Afhankelijk van het probleem en de benodigde interventies zouden kortdurende opnamebedden beschikbaar moeten zijn. De patiënten kunnen daar op verwijzing van de huisarts gebruik van maken als de situatie hierom vraagt, altijd met oog op terugkeer naar de eigen woonomgeving. Deze bedden zijn verschillend van ‘inhoud’. Denk bijvoorbeeld aan logeerbedden voor (geplande) situaties van een patiënt waarvan de mantelzorger tijdelijk weg valt door een vakantie of operatie. De benodigde zorg kan in een aantal situaties verantwoord geboden worden door de huisarts en de thuiszorg, maar er zijn ook situaties (en dus bedden) denkbaar waarbij het medisch noodzakelijk is dat een zorgprogramma uitgevoerd wordt om de patiënt weer stabiel te krijgen onder leiding van een specialist ouderengeneeskunde.

Zijderveld: “Patiëntenfederatie NPCF kijkt met enige reserve naar het gebruik van de expertise van specialisten ouderengeneeskunde in de wijk. Werken in de wijk is iets heel anders dan werken in de besloten omgeving van een verpleeghuis. Volgens ons moet eerst worden gekeken hoe de bevolkingssamenstelling in een wijk is. De in de wijk werkzame professionals kunnen onderling uitmaken of de samenstelling van de bevolking aanleiding geeft om extra expertise binnen te halen, bijvoorbeeld in de vorm van een specialist ouderengeneeskunde.

Inzet in de eerste lijn van specialisten uit de tweede lijn kan een bijdrage leveren aan een betere ouderenzorg. Maar dat wil niet zeggen dat dit overal nodig is. Laat staan dat het landelijk moet worden geregeld. De eerstelijnsprofessionals hebben doorgaans voldoende kennis in huis om de zorg te kunnen bieden die nodig is in de wijk. Dat geldt zeker wanneer de wijkverpleegkundige in de nabije toekomst de toegewezen meer dominante rol gaat spelen.
Pas als blijkt dat dit onvoldoende soelaas biedt, kan worden gekeken naar versterking van het team, bijvoorbeeld door (gelimiteerde) inzet van een specialist ouderengeneeskunde.

(bron: e-zine Wijkverpleging, ondernemen in de eerstelijn; ActiZ)

Afdrukken Terug
Categorieën: Nieuws Zorg Algemeen
Tags:

Reageer.

Dit formulier verzamelt uw naam, e-mail adres, IP-nummer en de tekst/inhoud die u inbrengt, zodat we goed zicht kunnen blijven houden op de commentaren die op de website worden geplaatst.
Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd bij het commentaar. Ons algemene privacybeleid vindt u elders op de website.
Reageren

x

Agenda Zorg

«juli 2020»
madiwodovrzazo
293012345
6789101112
13141516171819
20212223242526
272829303112
3456789

*** Bekijk de volledige Agenda Zorg ***

Vacatures

Doe een open sollicitatie bij Captise

Doe een open sollicitatie bij Captise 28 februari 2016

Doe een open sollicitatie bij Captise

Banen vinden jou! Ben je Jeugdarts? Wijkverpleegkundige, Verpleegkundige 4, Jeugdverpleegkundige, Specialist Ouderengeneeskunde? Team- of zorgmanager in een zorgorganisatie? HR-adviseur Zorg en Welzijn? En ben je toe aan een nieuwe uitdaging? Schrijf je dan in voor een nieuwe baan bij Captise!
Vacature is open, sollicitanten welkom

Vacatures Verpleegkundig Specialisten mobiele zorg bij RAV Hollands Midden

Vacatures Verpleegkundig Specialisten mobiele zorg bij RAV Hollands Midden 6 juli 2020

Vacatures Verpleegkundig Specialisten mobiele zorg bij RAV Hollands Midden

RAV HM werft Verpleegkundige Specialisten maar ook Physician assistants voor deze functie.

Ben jij als Ambulanceverpleegkundige op zoek naar een functie met veel zelfstandigheid, afwisseling en mobiliteit? Dan zoeken wij jou!

Door de toename van complexe zorgvragen van kwetsbare patiëntengroepen verandert de vraag naar ambulancezorg. En dat vraagt om nieuwe inventieve oplossingen. Zo ontwikkelen we een Zorgcoördinatiecentrum (ZCC) waarin meldingen worden getrieerd door een multidisciplinair team van zorgverleners en wordt aansluitend een inzetbehoefte bepaald.

Vacature is open, sollicitanten welkom

Vacature Manager jeugdgezondheidszorg bij GGD Amsterdam

Vacature Manager jeugdgezondheidszorg bij GGD Amsterdam 31 mei 2020

Vacature Manager jeugdgezondheidszorg bij GGD Amsterdam

De Jeugdgezondheidszorg maakt in Amsterdam onderdeel uit van de Ouder-en Kindteams. In de Amstelland-gemeenten werkt Jeugdgezondheidszorg samen met de sociale teams jeugd. Er werken bij de afdeling Jeugdgezondheidszorg van de GGD ca 450 enthousiaste medewerkers, met name artsen, verpleegkundigen en doktersassistenten. JGZ maakt onderdeel uit van de GGD Amsterdam, er werken in totaal ca 1400 medewerkers.

 

Vacature is open, sollicitanten welkom

Vacature Verpleegkundige voor wijkverpleging bij Rivas

Vacature Verpleegkundige voor wijkverpleging bij Rivas 23 december 2019

Vacature Verpleegkundige voor wijkverpleging bij Rivas

Dordrecht, wijkverpleging vol aandacht en afwisseling

Rivas is een unieke organisatie voor ketenzorg. Met onderdelen als het Beatrixziekenhuis, .Begeleiding & therapie, wijkverpleging, wonen met zorg, jeugdgezondheidszorg en andere delen. Dagelijks staan meer dan 4.500 gemotiveerde professionals en vrijwilligers klaar. In de regio van Gorinchem, Dordrecht, Hardinxveld, Lexmond, Sliedrecht en Alblasserwaard. 
Vacature is open, sollicitanten welkom

Vacature Wijkverpleegkundige op tal van plaatsen in het land

Vacature Wijkverpleegkundige op tal van plaatsen in het land 25 september 2018

Vacature Wijkverpleegkundige op tal van plaatsen in het land

Voor landelijke opdrachtgever. Jij bent professioneel en betrokken. Als wijkverpleegkundige midden in de gemeenschap. Netwerk van zorg en hulp. Met geloof in betere zorg. Past dit jou? Betere zorg zit bij jou in kwaliteit, maar ook in identiteit. In afstemming met jou bepalen we de omvang van je dienstverband. Bekijk snel op welke plaatsen er vacatures zijn. 

Vacature is open, sollicitanten welkom

Verzorgenden niv 3 of verpleegkundige niv 4 in Velp-Rheden

Verzorgenden niv 3 of verpleegkundige niv 4 in Velp-Rheden 28 mei 2018

Verzorgenden niv 3 of verpleegkundige niv 4 in Velp-Rheden

Voor een opdrachtgever zoeken we kandidaten, omgeving Velp, voor verzorgende niveau 3, eventueel verpleegkundige niv 4. Dienstverband (diverse uren) of op zzp-basis. 
Vacature is open, sollicitanten welkom

Verzorgenden 3 (IG) voor Zorg aan Huis in Rheden-Rozendaal

Verzorgenden 3 (IG) voor Zorg aan Huis in Rheden-Rozendaal 28 mei 2018

Verzorgenden 3 (IG) voor Zorg aan Huis in Rheden-Rozendaal

Voor een opdrachtgever zoeken we kandidaten, omgeving Velp, voor verzorgende 3 IG, voor nader af te spreken aantal uur per week. Je bent deel van een breed samengesteld team. Meerdere vacatures. Ook werken op ZZP-basis is mogelijk; daarbij kan ook voor langere termijn een urengarantie (max 20) worden afgesproken. Je kunt ook doorgroeien naar verpleegkundige niveau 4.

Vacature is open, sollicitanten welkom

Voor een verpleeghuis in Alphen ad Rijn: Verzorgenden IG en Verpleegkundigen

Voor een verpleeghuis in Alphen ad Rijn: Verzorgenden IG en Verpleegkundigen 27 maart 2018

Voor een verpleeghuis in Alphen ad Rijn: Verzorgenden IG en Verpleegkundigen

Voor onze opdrachtgever, een verpleeghuis in Alphen aan den Rijn, zoeken we kandidaten voor de functie van Verzorgende IG of Verpleegkundige mbo. Uren worden in overleg bepaald, 20-32 uur per week. Kleinschalig wonen

Vacature is open, sollicitanten welkom

Voor een verpleeghuis in Leiderdorp: Verzorgenden IG en Verpleegkundigen

Voor een verpleeghuis in Leiderdorp: Verzorgenden IG en Verpleegkundigen 27 maart 2018

Voor een verpleeghuis in Leiderdorp: Verzorgenden IG en Verpleegkundigen

Voor onze opdrachtgever, een verpleeghuis in Leiderdorp, zoeken we kandidaten voor de functie van Verzorgende IG of Verpleegkundige mbo. Uren worden in overleg bepaald, 20-32 uur per week. Zorg, behandeling en wonen. Het juiste adres voor alle (zware) vormen van ouderenzorg.

Vacature is open, sollicitanten welkom
RSS

Het VVT-portaal is nu Zorg voor Ouderen

Jarenlang hebben we een VVT-portaal gepresenteerd, Verzorging, Verpleging, Thuiszorg. Gezien alle ontwikkelingen, de transitie en integratie, voeren we nu de bredere naam 'Zorg voor Ouderen'. Met nadruk op VVT, maar met een bredere scope.

>> meld je vacature aan
>> ontvang een of meer nieuwsbrieven